Ο Αρνάλδος της Μπρέσια (1090-1155) – Μια φλόγα αντίστασης που δεν πρέπει να ξεχαστεί

Δεν διέθετε οικονομική δύναμη, δεν κρατούσε εξουσία, ούτε και στρατό. Κι όμως, τον φοβόντουσαν σαν να είχε αμέτρητα πλούτη, άπειρη ισχύ και ακατανίκητη στρατιά. Αυτός ο φόβος, ο αόρατος και πιο πραγματικός από κάθε όπλο, ήταν που τους οδήγησε να τον κρεμάσουν, να τον κάψουν και να σκορπίσουν τις στάχτες του στον Τίβερη, μήπως και σβήσουν μια ιδέα που θα ξυπνούσε τους πολλούς.

     Μα οι στάχτες δεν χάνονται έτσι εύκολα. Κυλούν με το νερό, σκορπίζονται στις όχθες και μετατρέπονται σε μνήμη. Ο Αρνάλδος δεν κρατούσε σπαθί, αλλά η γλώσσα του ήταν πιο αιχμηρή από σπαθί. Δεν όριζε στρατεύματα, αλλά κινούσε συνειδήσεις. Η δύναμή του ήταν η άρνηση να προσκυνήσει τη χλιδή μιας Εκκλησίας που είχε λησμονήσει το Ευαγγέλιο της φτώχειας. Τον έκαψαν όχι μόνο για τις ιδέες του, αλλά εξαιτίας του φόβου ότι οι ιδέες αυτές θα γίνονταν πράξη.

     Η πίστη του τον γέμιζε θέρμη και πειθώ. Ήθελε να είναι συνεπής στον λόγο του και στον λόγο του Ιησού, όπως τον είχε ερμηνεύσει μέσα του. Αυτή η συνέπεια τον έκανε επικίνδυνο, διότι ο κόσμος υποψιάζεται τον ρήτορα που μιλά χωρίς να ζει, μα στέκεται με δέος μπροστά σε εκείνον που ζει όπως μιλά. Και ο Αρνάλδος δεν ύψωνε τον Σταυρό σαν σύμβολο εξουσίας, αλλά τον κουβαλούσε σαν σταυρό πραγματικής θυσίας.

     Οι ιδέες όταν κρύβουν αλήθεια ηχούν μέσα στην αιωνιότητα ακόμη κι αν τα ανθρώπινα χείλη σιωπήσουν. Η εναντίωση γίνεται πράξη θάρρους απέναντι στην αυθαιρεσία του δυνάστη. Κι όμως, η ιστορία διδάσκει ότι η αλήθεια δεν αρκεί να ηχεί, χρειάζεται να αντέχει. Ο Αρνάλδος ξεχωρίζει γιατί η εναντίωσή του δεν ήταν άρνηση σκέτη, αλλά κατάφαση σε έναν κόσμο πιο καθαρό, πιο δίκαιο. Γι’ αυτό το θάρρος του δεν απέμεινε σαν μια στιγμή μέσα στην ιστορία, άλλα έγινε παρακαταθήκη.

     Ο λόγος του, εμποτισμένος από τη δημιουργική ανάσα της ίδιας της ζωής, ωρίμασε μέσα από την προσήλωση στην ελευθερία του πνεύματος. Και αυτή είναι η συγκυρία που ο λόγος του παύει να είναι ανθρώπινος ψίθυρος αλλά γίνεται η κοινή αναπνοή του κόσμου. Με αυτήν την αναπνοή στάθηκε απέναντι στην Παπική Ρώμη και στο Αυτοκρατορικό ξίφος. Στάθηκε απέναντι στην εξουσία της εκκλησιαστικής αριστοκρατίας  και απαίτησε την πενία για τον κλήρο και την αποποίηση από αυτόν κάθε κοσμικής εξουσίας. Γιατί η αληθινή ελευθερία του πνεύματος δεν υποκλίνεται σε θρόνους, αλλά μόνο στην αλήθεια που σμιλεύει και ζωντανεύει την ψυχή. Και παρά το γεγονός ότι του επιβλήθηκε σιωπή, εκείνος δεν δείλιασε να συνεχίσει, θέτοντας ουσιαστικά ο ίδιος την υπογραφή της θανατικής του καταδίκης, αρνούμενος να απαρνηθεί τις ιδέες του.

     Τέτοια ακτινοβόλα πνεύματα σαν τον Αρνάλδο της Μπρέσια οφείλουν να φωτίζουν τον νυχτερινό ουρανό του ανθρώπινου πνεύματος. Εκεί όπου οι νέες ιδέες σπέρνονται για να ανθίσουν και να ενισχύσουν την  ελευθερία και την ακεραιότητα, την ισότητα απέναντι στους νόμους και την σταθερότητα μπροστά στον φόβο και την κόπωση. Το παράδειγμα του Αρνάλδου πρέπει να οδηγεί την αντίσταση μας απέναντι σε κάθε μορφή χειριστικής και τοξικής εξουσίας (σε οποιοδήποτε επίπεδο βρει χώρο να αναπτυχθεί αυτή), η οποία υπομονετικά σε περιμένει ώστε επάνω στην ανάγκη σου να ζητήσεις την διευκόλυνση της για να μπορεί να σε κρατάει δέσμιο της. Στον αγώνα αυτό η φωνή του σημερινού ανθρώπου πρέπει να καθοδηγείται από την ακεραιότητα και την εσωτερική φωνή της συνείδησης, κυριολεκτικά και όχι ως σχήμα λόγου. Γιατί οι φωνές που γεννιούνται από το πνεύμα και την αληθινή πρόθεση δεν καίγονται ποτέ.

Σχολιάστε